१७-१८. गोष्टी सांगणारा माणूस... बापट बारा १ -२

अहो बापट,
आमचा एक दोस्त बापट आहे.
-यात आश्चर्य ते काय? बापट अगदी कुणाचाही मित्र असू शकतो. पुण्या-मुंबईत अगदी कुठेही.
...

पण हा बापट, दादरमध्ये राहतो.
-ये भी ठीक, बापट दादर वेस्टला राहू शकतो.
अहो, हा छपराचा बापट आहे.
-त्यात काय आहे? बापट छपराचा- बिन छपराचा कसा का असेना, बापट आहे ना! बास्!
अहो, हा बापट, प्रत्येक वाक्यात हे आडनाव दोन वेळा तरी घेतोच!
-असते हो! काहींना सवय असते. अभिमान असेल आपल्या नावाचा.
अहो, हा बापट... म्हणजे बापट नाही आहे!
-तोंड करा इकडे! भर दुपारी बाराला तुमच्यात टुन्न होतात!?
तो प्रश्न नाहिये! हा जो बापट आहे, त्याचे नाव जाधव.
-बंटी sss बाहेर वॉचमन आहे का बघ! एक-दोघांना घेऊन ये म्हणावं, कुठून कुठून येतात!
बाबा ss वॉचमन अंकल टाइट आहे!
-भरदुपारी बाराला!?
का? कॉमन आहे हे!
-सांगा, त्या छपरी बापटबद्दल सांगाच्!
तर हा बापट, म्हणजे जाधव-
-बंटी sss
टाइटाय !!
तर हा जाधवच बापट आहे. कारण तो छपरामध्ये राहतो! कोई शक?
-बंटीची आई sss कांदा आणा ठेचून!
कांदा कशाला, बापट? पायतान आणा बारा नंबर बापट!
चित्रविचित्र चर्या करत बापट आडवे!
त्यांचे कलत्र कांद्यासहित धावते!
तर जाधव म्हणाला, कांदा काय भाव माहित्येय का बापट? शंभर बापट!
-अहो, माझा बाप धृतराष्ट्र बापट नव्हता हो, पांडुरंग नाव त्याचं! शंभर बापटही नाही!
ते एकशेएक बापट होते, जाधव म्हणाला. खरं तर तो दोनशेदोन बापट म्हणाला, म्हणजे होतात, एकशेएक.
-हे कोण बापट म्हणाला?
जाधव!
-दादर वेस्ट, छपराचा!
बरोबर बापट,
बिन छपराचा बापट, छपरात बसून म्हणाला... म्हणजे जाधव!
-@#$%!@#$£π¶ zzzz
बंटी sss अम्ब्युलंस सांग! बापट गेले !!
म्हणजे जाधव ना, अंकल ???
बापट अम्ब्युलंस बोलाव!

स्थळ: सुश्रुषा रुग्णालय, दादर- ICU
वेळ: कोमापूर्वीची...

मी आणि जाधव, डॉक्टरच्या विनंतीला मान देऊन पोहोचतो.
आम्हाला पाहताच बापटांचा ऑक्सीजन मास्क व्ह्यक्युम क्लीनरसारखे आवाज करू लागतो.
ते डोळे गरागरा फिरवतात, नर्स 'पल्पिटेशन!' वगैरे ओरडू लागते.
अहो, बापट, तुम्हाला भेटायचे होते ना? ते हे जाधव आलेत!
':जाधव की बापट?' क्षीण सूर
दोन्ही!
:पल्स! पल्स जातेय त्यांची! -नर्स.
:जाधव, तुम्ही पुढे व्हा. काय ते क्लीयर करा. असेच मेले, तर बापट अधांतरी लटकतील. मुक्ति नाही त्यांना.
"हेलो बापट! मी जाधव, बापट!" जाधवने हात पुढे केला, सलाइन पाहून मागे घेतला.
- जाधव-की बापट?
"ते सोड! किती बापट लावले तुला?"
बापट मान टाकू लागले.
:'सलाइन ना? सहा बापट! तीसरी आहे ही.' मी
"अहो यांना काय ते क्लीयर करा ना! कोमाच्या टचलाइनवर आहेत बापट" डॉ.
"तुला टचलाइनवर उचलतो, बापट! घाबरू नको, फिल्डिंग लावू आपण!" जाधव.
"मी मरू? जाऊ कोमात? जाऊ??" बापट निर्वाणीवर. कलत्र सूर धरते.
"बापट, तुझ्या बापटला बाहेर जायला सांग! नायतर रडून इथे पन्नास बापट जमवेल!" जाधवचा वैताग.
डॉ. कलत्राला समजावून बाहेर नेतात.
"अहो, याला आवरा हो? कोण ही व्यक्ति? हिला का आणलीत माझ्या आयुष्यात?
आधी ही जगात का आली? कोण म्हणून आली? जाधव की बापट? याची उत्तरे माहीत असून दिली नाहीस,
तर तुझ्या डोक्याचे 200 बापट होऊन तुझ्याच पटीत लोळू लागतील." बापट भूत बाधल्यागत मला.
"काय आहे बापट, आता तुमची पेटतेय, हळूहळू." मी सुरू.
" हा जाधव जो आहे तो राहतो दादरच्या छप्रा बिल्डिंगमध्ये म्हणून हा छप्राचा बापट.
आणि याची कौलं उडालीयत म्हणून हा बिनछप्राचा बापट." मी ट्युटोरियल मोडमध्ये.
:"पण बापटच का? जाधव का नाही??" बापट
"अरे बापट, छप्रा बिल्डिंग म्हणजे रावण!
"आता हे नविन पात्र रावण कोण? जाऊ कोमात!?" बापट धमकी मोड़.
" अहो बापट, रावण म्हणजे अमर बापट! बापट गँग! जाधव बापट गँगचा.
 ते एकमेकांना बापट नावाने बोलावतात आणि पुरे मार्केट बा-पटीने चालवतात!
दादर स्टेशनचे सगळे हॉकर बापट गँगचे. बाराचा भाव चोवीस बापट लावतात!
म्हणजे डबल रेट माल विकतात.
काल तुम्हाला बापट बारा नंबर पायताण सांगितलं म्हणजे सहा नंबर. तुमचीच वहाण.
202 बापट म्हणजे 101 कौरव आणि
50 बापट जमवेल म्हणजे 25 माणसं जमवेल, कळलं?
असा हा जाधव म्हणजे बापट, पेटली?"
बापटांनी हे ऐकलं आणि मान टाकली.
अर्थात त्यांना बा-पट मुक्ति मिळाली.

१५. गोष्टी सांगणारा माणूस ... मेलो मेलो मेलो ड्रामा

नाटकवाल्या मित्रांच्या समुहात एक लघुपट शेयर झाला.
दक्षिणेत बनला होता आणि त्याची वन-लाइन, "आईचे काळीज" या प्रख्यात कथेवर आधारित होती.
मूळ कथाच भावनांचा चपखल उपयोग करून बांधलेली आहे.
त्यानुसार या कथेतही आजची (आईचीच) समस्या, मांडलेली आहे.
मूळ कथेत सुनेने आईचे काळीज मागण्याचे कारण देण्याची गरज लेखकाला भासली नव्हती.
या फिल्ममध्ये मात्र सुनेचे सासूशी रक्ताचे नाते आणि त्यामुळेच कणव नसणे गृहीत आहे.
दोन्ही कथा आजच्या तरूण स्त्रीकडे संपूर्ण वाईटपण देतात ...
आणि पुरुषाकडे हतबल चांगुलपण.
( male chauvinism?) योगायोग की ....

तर घरात अंथरुणाला खिळलेल्या आईचा त्रास झालेला, अर्थातच पत्नीला.
तिने आईची देखभाल करायला साफ नकार देणे.
मुलाचे आधी वाद घालणे- मग हतबल होत, आईला वृद्धाश्रमात ठेवाण्याच्या निर्णयाप्रत येणे.
तिला वृद्धाश्रमात सोडतात. परतताना मुलगा ठेच लागून पडतो.
आईचे काळीज हलते. तिच्या पायात बाळ येते, ती मुलाकडे जाऊन त्याच्या खांद्यावर हात ठेवते.
आठवणी दाटतात. कधी त्यांनी तुम्हाला आधार दिला, आज तुम्ही त्यांचे आधार बना, हा संदेश देत लघुपट संपतो.

लघुपट संपतो, प्रश्न उरतात. आमच्या प्रत्येक रूपक कथेमध्ये आम्हाला पुरूष हा मूळात चांगला आणि परिस्थितीने हतबल का लागतो?
 कथेतील दोन बायकांपैकी एक, सहसा सून, नेहमी वाईट का असते?
या मेलोड्रामाचे काय करायचे?
आम्हाला मेलोड्रामा (च) का लागतो?
परवा मंचावरून जेष्ठ समीक्षक अशोक राणे सांगत होते.
एका महोत्सवात ते आणि विजय केंकरे यांत तासभर चर्चा झाली. ते ‘मेलोड्रामा’वर बोलत होते. आणखी प्रश्न !
मेलोड्रामा तुमच्या तौलनिक आकलन, संकेत चौकटी आणि सामाजिक स्थितिशी निगडीत टर्म नाही का?

मेलोड्रामाचे डीमार्केशन संभव आहे?

१४. गोष्टी सांगणारा माणूस... केशवारावज् वाइफ हॅज प्रॉब्लेमस्

Keshavrao's wife has problems!

आता यात दचकायला काय झालं? प्रॉब्लेम्स नसतात का कुणाला?
आता प्रॉब्लेमचं भाषांतर तुम्ही, 'लफडं' असं केलंत तर तो तुमचा प्रॉब्लेम!
 प्रॉब्लेम्स आर प्रॉब्लेम्स आफ्टरऑल. आता लफडं नाही आणि प्रॉब्लेम म्हटल्याबरोबर तुम्हाला,
menstrual किंवा ovarian problem वाटायला लागला ना? पुन्हा डोके....... आपलेच!...

केशवराव उर्फ़ केश्या, हा ज्या समाजात कर्तृत्वहीन माणसाला, केवळ वय वाढले आणि तो पुरुष आहे
या भांडवलावर राव, पंत वगैरे उपाध्या प्राप्त होतात, अशा समाजात जन्मल्याने केश्याचा केशवराव झाला,
या बद्दल बायकोला आक्षेप नव्हताच. ती तर प्रथा होती- परंपरा होती. खरा प्रॉब्लेम वेगळाच होता.
केशवराव आजकाल स्वत:ला शाहरुख समजू लागले होते. जेव्हा ते बायकोशी बकरी बेम्बटल्याप्रमाणे बोलू लागले, तेव्हा ती अंमळ टेन्स झाली.
नंतर ते सारखे विरळ केसांतून हात फिरवू लागले, बाजारात कांदे-बटाटयांची पिशवी खांद्यावर घेऊन तिच्या पाठी फिरताना
अचानक दोन पाय लांब करून, एका पायावर झुकत, दोन्ही हात वर करीत, मान डोलवू लागले.
आता बाई घाबरल्या, कारण केशवराव शाहरुख झाले म्हणून त्या काजोल बनणे कशाला, गौरी बनणेही शक्य नव्हते.
त्यांच्या आयुष्यात इतका गंभीर पेच कधीच पडला नव्हता. आपण काय मागितले आणि हे काय नाशिबी आले,
असे त्यांना होऊन गेले. एरव्ही केशवराव ढगळ- बिन इस्त्रीचा बुशकोट घालत, हात धुवून गंजिफ्रॉकला पुसत,
जेवल्यावर करपट ढेकरा देत आणि रात्री बिछान्यात..............
सांगितलं ना, डोकं.... तुमचं !
..... रात्री झोपेत - डिझेल ट्रक सुरू केल्यागत घोरत! वाट लागली बायकोच्या आयुष्याची!
मग तिला नवस सांगितला, भावडीच्या सुनेने. दक्षिणेत कुठेसे गॉगलवाल्या देवाचे मंदिर आहे,
तिथे जा, नवस कर, जो हवा तो हीरो माग, महिन्यात केशवराव तसे होतील.
बाईंनी केशवरावांना भरीला पाडले आणि पार दक्षिणेत नेले.
गॉगलदेव भारी होता. क्षणभर तोच मागावा, असा त्यांना मोह झाला,
पण तो ही केशवरावांसारखाच एयरपोर्ट आहे हे पुजाऱ्याने सांगितल्याने बाईंनी बेत बदलला.
आपला आवडता हीरो मागितला, आणि हे नशिबी आले!

काय झाले, त्यांनी आयुष्यात प्रेमराज येऊं दे अशी कामना केली तेव्हा त्यांच्या डोक्यात होता प्रेम, मिळाला राज!
तोही कोटिंग होऊन नाही, सर्किट मॉडिफाय होऊन!

गॉगलदेव फ्रॉड आहे, असे त्या हल्ली जिला-तिला सांगत असतात.

१३. गोष्टी सांगणारा माणूस... पेबला

पेबला घरसे बेदखल हो गया. पूरी छब्बीस साल की जिंदगी बेदखल की गयी.
पेबला पैदा क्यूँ हुवा, खुद उसही को पता नहीं था। पेबले के पिता, चाचा, बड़े भैया काफ़ी पढ़े लिखे इन्सान थे।
इसलिए पेबला पढ़ें, ये कोई सरकारी कानून तो नहीं था ना? और गर-अगर होता, पेबला तुरंत वो कानून तोड़ देता.
पढना बस उस की औकात के बाहर था। वैसे कुछ काम करना भी नहीं था, तो औकात का तो सवाल ही नहीं!
घरवालों ने लाख कही, इसने एक न सुनी। जहाँ भी काम पे रखा, मालिक दो दिन में वापस कर देता.
एकदम डि...फेक्टिव पीस !! कोई पूँछे, "क्या हुवा?" तो जवाब आता,
"मालिक साला, कुछ काम का ही नहीं है। पूरा दिन बैठा रहता है! सब काम मुझसे ही करवाता है। नाइन्साफ़ी!!

राजघरानेसे तालुकात थे। पैदाइशी बाश्शा था, पेबला। सुबह नहा-धोकर चौरसिया के ठेले पे खैनी चबाने, पेबले की टोली जमा रहती।
सब एक सो एक निकम्मे! घर सिर्फ दो टाइम खाना, दो टाइम सोना। बाकी दिन पेबले का एक ही काम था- कुछ न करना!
घरवालों ने समझा-धमकाया, नहीं माना. तो रोटी-सोटी बंद करी, पेबला परेशान। अब नहीं होगा भैया। कुछ जुगाड़ करना होगा।

घर से बेदखल हुवा, तो पेबलेने, अपने चचा के घर पनाह ली। आख़िर चचा के कदमों पर जो चलना था। दुनिया में जुगाड़ सचमुच बड़ी चीज़ है।
अच्छों अच्छों की सेट नहीं होती और पेबलों की निकल पड़ती है। चचा, बापजादोंकी हिस्से में मिली जायदाद-वायदाद सम्हाल रहा था।
मतलब लोग सम्हालते- फसल, गन्ना उगाते, बदले में पैसे चचा को देते. आखिर टाटा- अम्बानी भी क्या करते है?
तो चचा का काम था इन पैसों को खर्चना। खाना और पीना, मतलब चरस। बरसों चरस पीके चचा के हाथ- पैरों में जकड़न हुई थी।
तो पेबला, चचा की सेवा में लग गया। दो टाइम खाना- चाय-नाश्ता, हाटल से मँगवाना और रात चचा के हाथ पैरों की मालिश कर उनकी जकड़न खुलवाना। बाकी टाइम सिग्रेट में से तमाखू निकाल, उस मेँ चरस भरना। की दोनों खींचने में मगन। कुछ साल सेवा जारी रही।
चचा कुछ साल और जी लेता मग़र पेबले की सेवा ने उसके दिन जल्द भर दिये। मरने से पहले अपनी ज़ायदाद, पुरे डेढ़ कऱोड की, पेबले के नाम कर गए।
एकदम काम का बंदा बन गया पेबला. मतलब काम न करने का काम। मुफ़्त में मिले सारे पैसे कंही फूँक न डाले, इसलिए सम्मानतासे घर दाखिल कराया गया।

अब उस के लिए लडक़ी ढूँढना शुरू हुवा. घर के ही आगे एक दुकान खुलवा दी, की लगे बन्दा कुछ काम करता हैं।
सरायपुर से एक शास्त्री की पढ़ी लिखी खूबसूरत इकलौती बेटी का, दुकान के बदौलत, पेबले से ब्याह हुवा। कुछ दिन बीते..,
और पेबला फिर से चौरू के ठेले पे पूरा दिन। कुछ काम न करने की कसम जो खा रखी थी।
लोग दुकान की तरफ देखने भागे की, क्या बंद रखी है.... हैरान रह गये...

दुकान पे पेबली बैठी थी।

दुनिया में जुगाड़ सचमुच बड़ी चीज़ है। बड़ों बड़ों की सेट नहीं होती और पेबलों की निकल पड़ती है।

 

१२. गोष्टी सांगणारा माणूस... बकल -बेल्ट

बोचक्या नाक्यावर बुलेट स्टॅण्डला लावून सीटवर बसून सांचा नज़ारा ताडत होता. कोई ख़ासा इंट्रेस्ट नथी, जस्ट फॉर टायमपास.
सहा वीस झाले होते, अजुन कालीकांडी गुजरली नव्हती. नाके का भी अपना टायमटेबल होता है।
छे बीस कालीकांडी, साढ़े छ: करंजी, पौने सात -पैतीस, असा हिसाब-किताब होता.
रस नथी ने सरस नथी, जस्ट टैमपास. पाच फुटावर लाट्या सिग्रेटला गिर्हाक शोधत होता,
महाराजकडे बनियाने कुणालातरी कटिंगला कापला होता. धंदेका टायम, गँग तितर-पितर होती.

सामनेसे बकल-बेल्ट आ...ला. हा धंद्याची खराबी करणार! बोचक्याचा वैताग.
भांचो करणार काय नाय, सुकी राख देणार, गाडी साइडला असली, तरी इथून तिथे करायला लावणार, फालतू शो ऑफ.
धंद्याच्या टायमाला बकल-बेल्टना उत् येतो. आपण युनिफॉर्म घातला ही दुनियेवर म्हेरबानगी केली, अशी स्टाइल मारतील.
दोन मिनिट ड्युटीचे नखरे केले की, गाड्यांवर फुकटफकिरी! वैताग!

कल्टी व्हावे, बोचक्याला वाटले. पण आजचा बकल, एरिया में नया पंछी मालूम पड रहा था.
बीट बदलून आला असेल. बोचक्याला फुकट फौजदारी नको होती. सीट फिरवुन त्याने गाडी किक केली.
बुगुर्रर थाड़ थाड् थाड़! बुलेटका घराना शाही सूर में आलापा. तभी बकल-बेल्ट सामने आला.

"ओ! जरा थांबा! मी बीटवर आजच आलोय, थोड़ी आयडिया द्या. नाव काय तुमचं-"
"तानाजी नाग्या बापट" बोचक्याने वर्ण संकर केला.
"दिसत नाय तुमी" बकल.
"कुणासारखे? तानाजी की बापट दिसत नाय?
" नाग्या सारके."
" आता काय करू?
" माझ्यासंग पोलिटेशनला चला, तुमच्या घोरपडीवरून! नाग्याला आत घेतलाय, नस्ल बिगडवली म्हणून."

बोचक्या बुलेटकडे पहातच राहिला...

११. गोष्टी सांगणारा माणूस... गोंडया

तुम्ही कधी कुणाला घरातून पळून गेलेला पाहिलाय?
म्हणजे तुम्ही ऐकलं असेल की अमुक एक घरातून पळून गेला किंवा गेली.
पण अक्च्युअली पळताना पाहिलाय?...
एम् शोर यु मस्ट हॅव नॉट...
मी पाहिलाय...
एकदा नाही अनेकदा पाहिलाय!

लफड़ा असा की गोंडा ठाकुर घरून पळायचा तेव्हा फ़क्त बेंड-बाजा-बारात काढणे बाकी असे.
 म्हणजे गँग त्याला नेहमी म्हणे,
"यार गोंडा, नेक्स्ट टायम भागशील तर आधी खबर दे. आम्ही कच्छी ढोल लावू."
पण गोंडाने तो मौका कधी दिला नाही.
बाकी गोंडा घरुन पळण्याआधी आमची चांदी असायची.
त्याची कुठेतरी चाँदी झाली की आम्ही पार्कात घुमायचो. जबरा खातिर व्हायची आमची.
नेक्स्ट डे गोंडा गुल!!
पळायला हरिण होता गोंडा!
पळायच्या आधी सेफ डिस्टेंसवर दिसायचा, घरच्यांना.
सगळे पकडायला धावले की चप्पल हाती घ्यायचा. नौ दो ग्यारा !
मग त्याचा शोध पुढे अनेक दिवस चाले.
वेताळाच्या जंगलात काय असतील अशा दंतकथा पसरायच्या गोंडाच्या.
तो रेल्वे स्टेशनला टीसी म्हणून उभा होता,
ते पोलिसांच्या मेंढीत तो पोलिसांना रस्ते दाखवत होता.
शाम्याला पुलावर हॉकर लोक ठोकत होते तो कुठून गोंडा आला आणि मांडवली केली.
एक का दोन.
असे हफ्ते गेले आणि पब्लिकचा इंटरेस्ट कमी झाला की,
पुन्हा मोक्याच्या वेळी गोंडा दिसायचा.
पब्लिक पकडायला धावायची...
भागने में हिरन को पीछे छोड़नेवाला गोंडा....
अल्ला sss द हाथ लग जाता.....

किसी दिन फिर भागने....

१०. गोष्टी सांगणारा माणूस.... वशा

विचार करून करून 34 नं. बीडीडी चाळीतला वशा खपाटे टेक़ीला आला होता.
इतका विचार त्याने कधीच केला नव्हता.
आजवर तो फ़क्त पोटाने विचार करायचा.
त्या शिवाय कोणता प्रश्न कधी त्याच्या 'झ्याट के बाल' जिंदगीत आलाच नव्हता.
पोटाची भ्रांत आकड्यावर भागवायचे दिवस गेले, तसा त्याने गल्लीत हफ्ता सुरू केला.
साल दो साल बरी गेली, पण मध्ये रावण आला.
त्याच्या पोरांनी फांदा मारला. व्होल एरियाची कलेक्शन बीट केली.
वशा उपाशी. पयले त्याने डबल तोडणी चालवली,
पण एक दिवस मॅक्सीभायने त्याला, मावशीच्या पट्टयावर घेतला.
हा sss घुमवला भ्यांचोद!
वशा हनुमान, वर एरियात इज्जतचा पंचनामा.
तीन दिवस एडमिट होता केईएमला.
पोरांनी तीन दिवस संत्रा मालिश केलं, तेव्हा सूज उतरली, भ्यांचोत, आहात कुठे?

वशा मग असूलवर गेला. एरिया का असूल.
एक एरिया में दो कुत्ते नहीं हग सकते!
एक की बू दूसरे को बर्दाश्त नै होती ना! या तो मैक्सीभाय हगेगा नै तो वशा.
उसके पास हुसेनभाय ने दियेला उस्तरा था कायके वास्ते?
सुना था मॅक्सीभाय चक्री रखता है।
अब सोचना पडेगा ना!
चक्री को 302 देना था..,
ओ भी उस्तरेसे.

... सोच भड़वे सोच!